Na początek -  czym jest test obciążenia glukozą?

Jest to badanie krwi żylnej, inaczej nazywane doustnym testem tolerancji glukozy, które sprawdza czy organizm prawidłowo reguluje poziom cukru we krwi. Jego zadaniem jest wykrycie nieprawidłowego stężenia cukru we krwi, jeśli takowe występuje. Jest to obowiązkowy test dla kobiet w ciąży, gdyż wysoki poziom cukru we krwi może negatywnie oddziaływać na rozwijający się płód jak i na organizm kobiety ciężarnej.

Dlaczego test obciążenia glukozą jest ważny dla kobiety w ciąży?

Glukoza z krwi matki przenika przez łożysko i pobudza trzustkę rozwijającego się dziecka do produkcji większej ilości insuliny. W tym przypadku zwiększona ilość insuliny działa podobnie jak hormon wzrostu powodując zbyt intensywny wzrost płodu. Noworodki kobiet przechodzących cukrzycę ciążową zazwyczaj wyróżniają się dużą masą urodzeniową (tzw. makrosomia płodu). Niestety nie jest to jedyne zaburzenie. Skutkiem ubocznym może być niedojrzałość płodu, podwyższone ryzyko wystąpienia wad cewy nerwowej oraz wad serca. Dzieci kobiet z cukrzycą ciążową mają tendencję do uzyskiwania niskiej oceny punktowej w skali Apgar’a. Szczególnie w przypadkach, gdy nieprawidłowy poziom glukozy we krwi nie jest leczony lub jest nieodpowiednio leczony. Dla kobiety ciężarnej istnieje ryzyko pojawiania się szeregu powikłań położniczych. Mogą to być urazy okołoporodowe, stan przedrzucawkowy lub wielowodzie. Dodatkowo kobieta, która cierpi na cukrzycę podczas ciąży musi liczyć się z możliwością zakończenia ciąży cesarskim cięciem. Wystąpienie wyżej wymienionych nieprawidłowości można uniknąć, gdy w porę wykryje się nieprawidłowy poziom glukozy we krwi i podejmie odpowiednie kroki.

Kiedy robić test obciążenia glukozą i na czym on polega?

Lekarz powinien zlecić wykonanie doustnego testu obciążenia glukozą (GCT, OGTT) pomiędzy 24. a 28. tygodniem ciąży. Dzięki temu uzyskamy informację jak organizm kobiety ciężarnej metabolizuje cukier, gdyż ze względu na zmienioną gospodarkę hormonalną proces ten może przebiegać nieco inaczej. Sam test nie jest badaniem skomplikowanym ani bolesnym, jedynie czasochłonnym. Polega na trzykrotnym pobraniu krwi w przeciągu dwóch godzin oraz wypiciu rozpuszczonej w wodzie glukozy (dawka 50 g lub 75 g w zależności od zalecenia lekarza).

Po pierwszym pobraniu krwi na czczo, które jest wartością wyjściową (poziom glukozy we krwi nie powinien przekraczać  99 mg/dl), badana kobieta musi w przeciągu 5 minut wypić 75 g glukozy rozpuszczonej w 250-300 ml wody. Następnie po godzinie ponownie jest pobierana krew i oznaczany poziom glukozy (prawidłowa wartość to mniej niż 180 mg/dl).  Po dwóch godzinach pobierana jest krew po raz trzeci, a poziom glukozy nie powinien przekraczać 140 mg/dl.

Interpretacja wyników

Dla testu obciążenia glukozą przy dawce 75 g (OGTT) cukrzycę u ciężarnej rozpoznaje się, gdy wynik poziomu glukozy na czczo jest wyższy niż 99mg/dl, po godzinie wyższy niż 180 mg/dl, a po dwóch godzinach wyższy niż 140 mg/dl. Jeśli wyniki są nieprawidłowe lekarz powinien skierować Cię do poradni diabetologicznej lub specjalistycznego ośrodka gdzie zajmują się cukrzycą kobiet w ciąży w celu ustalenia odpowiedniej diety i/lub dobraniu leków.

Dla testu 50 g glukozy (GCT) prawidłowy wynik stężenia glukozy nie powinien przekraczać na czczo 99 mg/dl, a po godzinie 140 mg/dl. Jeśli wynik po jednej godzinie od podania 50 g glukozy jest w granicach 140 a 180 mg/dl należy wykonać test obciążenia glukozy 75 g (OGTT). Natomiast jeśli wynik jest powyżej 180 mg/dl to ciężarną od razu kieruje się specjalistycznego ośrodka.

Cukrzycę można również rozpoznać już po samym badaniu na glikemię wykonanym na czczo. Gdy poziom glukozy przekracza 126 mg/dl wtedy również stwierdza się cukrzycę ciążową. W tym przypadku wynik powinien być potwierdzony dwukrotnie. Stan przedcukrzycowy może sugerować wyniki w zakresie 100-125 mg/dl.

Jak przygotować się do badania?

Najlepiej na badanie przyjść na czczo, tak zalecają lekarze i osoby pracujące w laboratorium, choć różne źródła różnie wskazują. Przed wykonaniem testu należy wstrzymać się z jedzeniem na 12 godzin.

Czyli jeśli na badanie idziemy na 8 rano, ostaniu posiłek należy spożyć o 20 wieczorem.  Dodatkowo dnia poprzedzającego badanie na kolację nie powinniśmy spożywać słodyczy, ani jeść owoców. Na 24 godziny przed badaniem nie należy pić alkoholu, palić papierosów, ani podejmować wzmożonego wysiłku fizycznego. Dodatkowo 3 dni przed należy odżywiać się racjonalnie: 3 posiłki dziennie plus niewielkie przekąski. Najlepiej aby w tym okresie w Twojej diecie znalazło się przynajmniej 150 g węglowodanów dziennie (owoce, pieczywo, płatki śniadaniowe, makarony, ryż). Jeśli stosujemy leki zaburzające gospodarkę węglowodanową należy je na te trzy dni odstawić, oczywiście jeśli jest to możliwe (moczopędne, sterydy). Gdy przychodzimy na badanie nasz stan zdrowia powinien być dobry, gdyż nawet przeziębienie może zaburzyć wynik.

W większości przypadków nie otrzymamy glukozy w laboratorium. Glukozę do badania należy z reguły zakupić samodzielnie w najbliższej aptece (50 g lub 75 g w zależności od badania). Najlepiej zrobić to dzień przed badaniem, aby nie musieć tracić czasu w dniu badania.

Zazwyczaj na badanie obciążenia glukozą przychodzimy rano (wraz z innymi badaniami), jednak można je też wykonać w godzinach popołudniowych (jeśli spełnimy wymagania dotyczące nie jedzenia 12 godzin przed testem). Dobrze jest też uwzględnić czas otwarcia laboratorium tak, aby pierwsze pobranie krwi nie odbył się 10 minut przed  jego zamknięciem. Pani w laboratorium powinna rozpuścić przyniesioną przez nas glukozę przed pobraniem krwi, a po jej dostaniu na jej wypicie mamy około 5 minut i należy zrobić to jak najszybciej.

Po spożyciu mamy jedną godzinę do kolejnego pobrania krwi, więc warto wziąć ze sobą książkę lub gazetę do poczytania :)

Nie powinniśmy w tym czasie podejmować żadnego wysiłku fizycznego, gdyż będzie to miało wpływ na spalanie glukozy przez nasz organizm. Również pamiętaj, aby niczego nie jeść ani pić aż do ostatniego pobrania krwi (poza niegazowaną wodą mineralną)!!!

Najlepiej usiąść w poczekalni lub gdzieś blisko laboratorium. Po wypiciu glukozy u niektórych mogą pojawić się mdłości lub zawroty głowy, dlatego można rozważyć zabranie na badanie koleżanki lub partnera, choć w razie problemów możemy zwrócić się do kogoś w laboratorium. Wykonując badanie rano raczej nie spotkamy się z pustą poczekalnią. Dopiero po trzecim pobraniu krwi (po 2 godzinach) badanie uważa się za zakończone, a Ty możesz spokojnie coś zjeść lub napić się czegoś słodkiego.

Co może wpłynąć na wynik testu obciążenia glukozą?

Ważne informacje:

  1. Aga pisze:

    Co do posiadania glukozy to prawda. Sama udałam się na test i na drzwiach jedyne co zobaczyłam to pięknie wydrukowaną kartkę, że glukozę trzeba mieć swoją :) Na szczęście apteka była „za rogiem”. Znajoma ze szkoły rodzenia natomiast w innej placówce mogła ją kupić w laboratorium (stąd moja wpadka). Stąd trafne jest to aby to wcześniej sprawdzić lub najlepiej mieć swoją i problem z głowy bez względu na to czy maja ten cukier na sprzedaż czy nie :)

  2. Monii pisze:

    Dzięki za przydatne i konkretne informację!

Pozostaw komentarz

Twoja wiadomość


pięć × = 30